साउदीमा ड्रोन आक्रमणमा मारिएका नेपालीको परिवारले ७२ लाख रुपैयाँभन्दा बढी क्षतिपूर्ति पाउने

काठमाडौं, कात्तिक १९: साउदी अरबमा ड्रोन आक्रमणमा परी ज्यान गुमाएका नेपाली श्रमिक भरत महतोको परिवारले ७२ लाख रुपैयाँभन्दा बढी क्षतिपूर्ति तथा सेवा सुविधाबापतको रकम पाउने भएको छ।

महोत्तरीको पिपरा गाउँपालिका–१ ढेकहाका ४५ वर्षीय महतोको मृत्यु भएपछि नेपाली दूतावास रियादको पहलमा रोजगारदाता कम्पनीले परिवारलाई कुल १ लाख ८१ हजार साउदी रियाल उपलब्ध गराउने सहमति जनाएको हो।

नेपाली दूतावासका श्रम काउन्सेलर कविराज उप्रेतीका अनुसार उक्त रकममध्ये ३१ हजार रियाल सेवा अवधिको सुविधा र १ लाख ५० हजार रियाल क्षतिपूर्तिबापत उपलब्ध गराइनेछ।

आवश्यक प्रशासनिक प्रक्रिया पूरा भएपछि रकम परिवारलाई पठाइने दूतावासले जनाएको छ।

१४ वर्षदेखि साउदीमा कार्यरत थिए महतो

भरत महतो विगत १४ वर्षदेखि साउदी अरबमा कार्यरत थिए। उनी साउदी अराम्कोको तेल परियोजनामा अब्दुल वहाब मन्सुर अल मुअल्लम सन्स कम्पनीमार्फत सरसफाइ कर्मचारीका रूपमा काम गर्दै आएका थिए।

अक्टोबर २१ मा साउदी अरबको पूर्वी प्रान्तस्थित शैबाह तेल क्षेत्रमा भएको ड्रोन आक्रमणमा परी उनको मृत्यु भएको थियो।

उक्त आक्रमण यमनका हुथी विद्रोहीले तेल परियोजनालाई लक्षित गरी गरेको बताइएको छ। सोही घटनामा एक फिलिपिनो श्रमिकको पनि मृत्यु भएको थियो।

आक्रमणपछि महतोको परिवारलाई सुरुमा उनी घाइते भएको र अस्पताल भर्ना गरिएको जानकारी दिइएको थियो। तर केही घण्टापछि उनको मृत्यु भएको खबर परिवारले पाएको थियो।

श्रम स्वीकृति म्याद सकिएकाले सरकारी सुविधा पाउन समस्या

महतोको श्रम स्वीकृतिको म्याद करिब एक वर्षअघि नै सकिएको थियो। यही कारण उनको परिवार वैदेशिक रोजगार बोर्डबाट प्राप्त हुने आर्थिक सहायता तथा वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी जीवन बीमा योजनाअन्तर्गतको क्षतिपूर्ति पाउन योग्य थिएन।

नेपालको वैदेशिक रोजगार सहायता व्यवस्थाअनुसार वैध श्रम स्वीकृति कायम रहेको अवस्थामा विदेशमा मृत्यु भएका श्रमिकका परिवारले वैदेशिक रोजगार बोर्डको कल्याणकारी कोषबाट १० लाख रुपैयाँ र वैदेशिक रोजगार म्यादी जीवन बीमाबाट अधिकतम १५ लाख रुपैयाँसम्म पाउन सक्छन्।

तर महतोको श्रम स्वीकृति म्याद सकिएकाले परिवारले यी सुविधा पाउने अवस्था थिएन।

दूतावासले परिवारको कठिन आर्थिक अवस्थाबारे रोजगारदाता कम्पनीलाई जानकारी गराएपछि कम्पनीले आफ्नै स्रोतबाट क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन सहमति जनाएको हो।

घर बनाउने सपना अधुरै रह्यो

महतो आफ्नो परिवारको मुख्य आर्थिक आधार थिए। विदेशमा १४ वर्षसम्म मेहनत गरेर कमाएको रकमबाट उनले हालै घरनजिकै सानो जग्गा किनेका थिए।

त्यसपछि चार कोठे पक्की घर निर्माण सुरु गरेका थिए। काम सकेपछि परिवारसँगै नयाँ घरमा बस्ने उनको सपना थियो।

तर घर निर्माण पूरा हुनुअघि नै उनको मृत्यु भएपछि परिवारको भविष्य अन्योलमा परेको छ।

महतोकी पत्नी इन्द्रिका अहिले चार सन्तानको हेरचाह गर्दै परिवारको आर्थिक जिम्मेवारी सम्हाल्न बाध्य भएकी छन्।

घर निर्माणका लागि उनले निजी बैंकबाट ११ लाख रुपैयाँ ऋणसमेत लिएकी थिइन्। महतोले साउदीबाट पठाउने रकमबाट परिवारले मासिक २० हजार रुपैयाँ ऋणको किस्ता तिर्दै आएको थियो।

उनको मृत्युपछि ऋण तिर्ने र चार सन्तानको पालनपोषण गर्ने जिम्मेवारी पत्नीमाथि परेको छ।

शव नेपाल ल्याउन हवाई उडानमा अवरोध

नेपाली दूतावासले महतोको शव नेपाल ल्याउन आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरिसकेको जनाएको छ। तर हवाई उडानमा आएको अवरोधका कारण शव नेपाल ल्याउने मिति निश्चित हुन सकेको छैन।

परिवारले उनको शव यथाशीघ्र नेपाल ल्याइदिन सम्बन्धित सरकारी निकायसँग आग्रह गर्दै आएको छ।

महतोकी पत्नीले सरकारसँग आर्थिक सहयोग र शव स्वदेश ल्याउने प्रक्रिया छिटो अघि बढाउन अनुरोध गरेकी छन्।

साउदीमा नेपाली श्रमिकको सुरक्षाबारे चिन्ता

साउदी अरबमा पछिल्लो समय सुरक्षा तनाव बढ्दै गएको छ। यमनका हुथी विद्रोहीले तेल परियोजना, विमानस्थल र अन्य महत्वपूर्ण पूर्वाधारलाई लक्षित गरी ड्रोन तथा क्षेप्यास्त्र आक्रमण गर्दै आएको विवरण सार्वजनिक भएका छन्।

यस्ता घटनाले साउदी अरबमा कार्यरत नेपाली श्रमिकको सुरक्षा र जोखिमबारे नयाँ चिन्ता सिर्जना गरेको छ।

साउदी अरबमा ठूलो संख्यामा नेपाली नागरिक रोजगारीमा रहेका छन्। उनीहरूका लागि सुरक्षित कार्यस्थल, आपत्कालीन उद्धार, बीमा सुविधा र श्रम अधिकार सुनिश्चित गर्नु नेपाल सरकार तथा सम्बन्धित निकायका लागि महत्वपूर्ण चुनौती बनेको छ।

भरत महतोको घटनाले वैदेशिक रोजगारीमा जाने श्रमिकले श्रम स्वीकृति समयमै नवीकरण गर्नु र बीमा तथा अन्य कानुनी सुविधाको निरन्तरता कायम राख्नु कति आवश्यक छ भन्ने विषयलाई पनि उजागर गरेको छ।

महतोको परिवारले पाउने क्षतिपूर्तिले तत्काल केही आर्थिक राहत दिन सक्ने भए पनि परिवारले भोगिरहेको दीर्घकालीन समस्या समाधानका लागि थप सहयोग आवश्यक देखिन्छ।