स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर बनेपछि डा. गोविन्द केसीलाई हेलिकप्टरबाट काठमाडौं ल्याइयो

इलाम: चिकित्सा शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारको माग राख्दै आमरण अनशनमा रहेका वरिष्ठ चिकित्सक प्रा. डा. गोविन्द केसीको स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर बनेपछि उनलाई सोमबार बिहान नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत काठमाडौं ल्याइएको छ।

इलाम अस्पतालमा उपचाररत केसीलाई थप उपचारका लागि काठमाडौं ल्याइएको हो। सोमबार बिहान करिब ८:४५ बजे नेपाली सेनाको हेलिकप्टर इलामको ठूलो टुँडिखेलमा अवतरण गरेको थियो। त्यसपछि उनलाई एम्बुलेन्समार्फत अस्पतालबाट हेलिकप्टरसम्म पुर्‍याइएको थियो।

उपचारमा संलग्न चिकित्सक महेश आचार्यका अनुसार डा. केसीलाई काठमाडौंस्थित त्रिवि शिक्षण अस्पताल, महाराजगञ्जमा भर्ना गर्ने तयारी गरिएको छ।

डा. केसीको रगतमा ग्लुकोजको मात्रा घटेर ३५ मिलिग्राम प्रतिडेसिलिटर पुगेको चिकित्सकले बताएका छन्। त्यस्तै, मुटुको धड्कन अनियमित देखिनु, पिसाबमा एसिटोनको मात्रा बढ्नु र रक्तचाप १००/६० हुनुजस्ता समस्या पनि देखिएका थिए। स्वास्थ्य अवस्था थप जोखिमपूर्ण हुन सक्ने भन्दै चिकित्सकले उनलाई सुविधासम्पन्न अस्पतालमा लैजान सुझाव दिएका थिए।

२५औँ पटक आमरण अनशन

डा. केसीले गत अक्टोबर २९ अर्थात् कात्तिक १३ गते इलामको नारायणस्थानमा आफ्नो २५औँ आमरण अनशन सुरु गरेका थिए। चिकित्सा शिक्षा क्षेत्रमा सुधार गर्ने विषयमा सरकारले विगतमा गरेका सहमति कार्यान्वयन नगरेको र आवश्यक मापदण्ड पूरा नगरेका संस्थालाई शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न अनुमति दिइएको भन्दै उनले विरोध जनाउँदै आएका छन्।

अनशनका क्रममा स्वास्थ्य अवस्था बिग्रिएपछि उनलाई शनिबार साँझ इलाम अस्पताल भर्ना गरिएको थियो। आइतबार अस्पतालले पत्रकार सम्मेलन गर्दै उनको अवस्था गम्भीर रहेको र जीवनसमेत जोखिममा पर्न सक्ने जनाएको थियो।

चिकित्सकले ग्लुकोजको मात्रा बढाउन आवश्यक उपचार गर्न खोजे पनि डा. केसीले अनशन नतोड्ने अडानका कारण ग्लुकोज लिन अस्वीकार गर्दै आएका थिए। अस्पतालले थप उपचारका लागि सम्बन्धित सरकारी निकायसँग सहयोग मागेको थियो।

चिकित्सा शिक्षा सुधारका माग के छन्?

डा. केसीले विशेषगरी कैलालीको गेटास्थित शहीद दशरथ चन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयमा आवश्यक भौतिक पूर्वाधार र जनशक्ति तयार नगरी एमबीबीएस, नर्सिङलगायतका शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न दिइएको निर्णय फिर्ता लिन माग गरेका छन्।

त्यस्तै, निर्धारित मापदण्डविपरीत मेडिकल कलेजहरूमा थप विद्यार्थी सिट स्वीकृत गरिएको निर्णय खारेज गर्नुपर्ने, चिकित्सा शिक्षा आयोगका पदाधिकारी तथा सम्बन्धित निर्णयमाथि निष्पक्ष छानबिन गर्नुपर्ने र दोषी देखिएकामाथि कारबाही हुनुपर्ने उनको माग छ।

उनले सरकारी स्वास्थ्य तथा चिकित्सा शिक्षा संस्थामा ७५ प्रतिशत छात्रवृत्तिको व्यवस्था प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने, गेटास्थित शिक्षण अस्पताल पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्नुपर्ने र विश्वविद्यालयसम्बन्धी विवादित कानुनी प्रावधान संशोधन गर्नुपर्ने मागसमेत अघि सारेका छन्।

यसका अतिरिक्त इलाम, उदयपुर र डडेलधुरामा सरकारी मेडिकल कलेज स्थापना गर्ने पुराना सहमति कार्यान्वयन गर्न तथा बर्दिबास मेडिकल कलेजको निर्माण प्रक्रिया पुनः अघि बढाउन पनि उनले सरकारसँग माग गरेका छन्।

सरकारसँगको सहमति कार्यान्वयन नभएको आरोप

डा. केसीले विगतका अनशनका क्रममा सरकारसँग भएका सहमति समयमै कार्यान्वयन नभएको आरोप लगाउँदै आएका छन्। सरकारले भने ती सहमति कार्यान्वयनका लागि कार्यदल गठन गरिएको र आवश्यक प्रक्रिया अघि बढिरहेको जनाएको छ।

तर, सरकारी दाबीप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै उनले पुनः अनशन सुरु गरेका हुन्। चिकित्सा शिक्षा क्षेत्रमा न्यूनतम पूर्वाधार, दक्ष जनशक्ति, पारदर्शी सिट निर्धारण र छात्रवृत्तिको व्यवस्था सुनिश्चित हुनुपर्ने उनको मुख्य अडान छ।

डा. केसीलाई काठमाडौं ल्याइएपछि अब उनको स्वास्थ्य उपचार र सरकारले उनका माग सम्बोधन गर्न चाल्ने कदमप्रति चासो बढेको छ। उनको स्वास्थ्य अवस्थाबारे त्रिवि शिक्षण अस्पतालबाट थप आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक हुन बाँकी छ।